ماه خرداد شده و کم کم میوه های خوشمزه تمشک می رسند. میوه هایی با رنگ های زرد و قرمز و اندازه های متنوع با طعم های متفاوت.
تمشک از خانواده گل سرخیان (Rosaceae) با نام لاتین (Rubus)، نام انگلیسی (Dewberry ,Bramble)، نام فارسی تمشک و نام گیلکی آن وَلَش و کامپوره است.
تمشک درختچه ای با ساقه خاردار که شاخه گل دهنده معمولا روی ساقه های بلند چوبی سال های گذشته به وجود می آید.
برگ ها چند قسمتی که رگ برگ ها و دمبرگ نیز خار دارد. گل های تمشک به رنگ های سفید، صورتی و قرمز است. میوه تمشک از مجموعه ای میوه های کوچک که در کنار هم قرار دارند تشکیل می شود. رنگ میوه تمشک قروز و زرد است.
تمشک در ایران 8 شکل و فرم متفاوت با 5 هیبرید طبیعی دارد. (هیبرید از تلاقی گل های بوته های متفاوت به طور طبیعی با هم به وجود می آید.)
در ایران تمشک بیشتر در دامنه های البرز، استان های گیلان، مازندران، گلستان، خراسان، آذربایجان و فارس رویش دارد.
در گیلان دو نوع تمشک وجود دارد: تمشک دانه ریز که خیلی زود می رسد و دومی تمشک دانه درشت که دیر رس تر است.
چون میوه تمشک از مجموعه های چندین میوه کوچک در کنار هم درست شده، در این مجموعه اگر تک تک دانه های ریز باشد به آن دانه ریز و اگر تک تک دانه ها درشت باشند دانه درشت گفته می شود.
از آنجائیکه همه میوه ها با هم نمی رسند می توان در دو مرحله تمشک را چید، مرحله اول میوه ها رنگ مخصوص خودشان را کاملا گرفته و مزه شان ترش و شیرین است که در این مرحله برای درست کردن مربا، ژله و مارمالاد مناسب هستند و در مرحله دوم وقتی ست که میوه ها کاملا رسیده و شیرین شده اند و مصرف خام دارند.
میوه تمشک پس از برداشت زود فاسد می شود و باید بین زمان چیدن و وقت مصرف فاصله ای کوتاه باشد.
همه قسمت های گیاه تمشک خواص دارویی دارد و میوه تمشک:
1- تمشك سرشار از ويتامينهایC و K است.
2- تمشک داراي خواص خنك، نرم كننده و ضد اسكوربوت مي باشد.
3- تمشك خون را تصفيه مي كند و براي كساني كه به روماتيسم مبتلا هستند، بسيار مفيد است.
4- تمشك براي تسكين درد سودمند است، زيرا تمشك داراي اسيد سالسيليك مي باشد.
5- تمشك براي مبتلايان به مرض قند( ديابت)، تبهاي صفراوي، التهاب مجاري ادرار، گلو درد ( آنژين ) مفيد است.
6- تمشك به علت دارا بودن ويتامين هاي C و K براي اوره و فشار خون مفيد است.
7- تمشك،عرق آور است؛ لذا بهترين زهكش سوراخ هاي پوست است.
8- براي معالجه كك و مك، ابتدا صورت را خوب بشوئيد و سپس ورقه نازكي از تمشك به مدت يك ساعت روي صورت بماليد. اين كار را چند بار تكرار كنيد تا كك و مك صورت از بين برود.
9- شربت تمشك براي بيماران مبتلا به سرخك و مخملك تجويز شده است.
10- شربت تمشك، مخلوط با آب براي رفع تب تجويز شده است.
چند توصیه:
- میوه تازه تمشک را می توان در قوری دم کرد که بسیار خوشمزه و خوشرنگ است.
- برای چیدن یا خرید تمشک از تمشک های خشک (آب نزده و باران ندیده)، سفت، گوشتالو و خوشفرم و براق که دارای رنگ یکسان است انتخاب کنید.
- موقع چیدن از آلوده کردن میوه با خاک و خاشاک، چیدن با دم میوه و یا با برگ خودداری کنید چرا که باعث زود فاسد شدن میوه می شود.
- میوه های نرم و بیش از حد رسیده را یا نچینید و یا زود مصرف کنید.
- هیچگاه تمشک را تا قبل از مصرف نشویید چرا که آب باعث له شدن و کپک زدن میوه می شود.
- تمشک را می شود تا 10 ماه در فریزر نگه داشت برای این کار از میوه های سفت، خشک، گوشتالو و آنهایی که رنگ براق دارن انتخاب کرده و آنها را روی کاغذ یا صافی خشک کنید و روی سینی یا ظروف پهن داخل فریزر بگذارید و وقتی منجمد شد آنها را داخل کیسه بگذاریدچرا که در غیر این صورت میوه ها به هم می چسبند.
امروزه بوته های بدون خار تمشک وارد کشور شده که بسیار مناسب برای احداث باغ تمشک هستند و این بوته ها بسیار پرمحصولند و میوه آنها درشت و رنگ دار است اما میوه آنها هیچگاه طعم تمشک محلی را ندارد.
——————————————————————-
لنگ نویس :
1- منبع این مطلب یکی از دوستای عزیزمه که گیاهشناسه، باز هم ازش متشکرم
2- دلیل انتخاب این مطلب اینه که خیلی تمشک دوست دارم، یخ دربهشت تمشک رو پایه هستین ؟ اگه اومدیم رشت بگین ببرموتن یه جایی بهتون یخ بهشت سالار بدم حالش رو ببرین !
3- آلمان لهستان رو له کرد! کور بشه چشم بقیه !
4- این روزها دلتنگم … دلتنگ کسی که خودش میدونه و میاد و می خونه ولی هیچ وقت نطر نمی ده …
5- دو تا خانم دکتر های وردپرس نیستن که نظرشون رو بگن در مورد خواص تمش! می دونین کیارو میگم که ؟ کوچه باغ و خلسه پرواز {مریم} !
6- آلبوم جدید گروه آریان رو حتما بخرین و گوش کنین ! { در باب دلیل خریدن هم حتما بیاناتی را در پست کاملی بیان خواهیم کرد} !
7- البته تمشک رو هم میشه به عنوان یک ابر هله هوله تلقی کرد!
با سپاس کاوه گیـــــــــلانی
